Mijn Groene Gelukstuin

Jaarlijks heb ik zo’n 5 kilo aardappels uit eigen oogst. Meer wil ik niet kweken, daarvoor is mijn moestuinruimte te beperkt.
Naast mijn eigen oogst is het ook fijn om gebruik te maken van aanbiedingen, en dat zijn meestal de grote zakken.
Maar in je eentje duurt dat best lang voor die op zijn, langer dan die aardappels fijn vinden, die beginnen zich ondertussen gewoon voort te planten!

Daarom is het zo fijn om aardappels te conserveren. En je kan er een jaar over doen tot die zak van 10 kilo leeg is!

Wat kan je allemaal doen met aardappels?

Diepvriezen	Ik heb altijd aardappelpuree in de vriezer liggen!
Drogen	Ideaal en ruimte-besparend
Inmaken en wecken	Dat zijn voor aardappels geen goede methodes om te conserveren
Pressure Cannen	Om kant en klare aardappels op de plank te hebben

Diepvriezen

Om aardappels in te vriezen als kant en klare puree, hoef je alleen maar aardappelpuree te maken zoals je dat gewend bent te doen.
Mocht je dat nog nooit gedaan hebben:
Kook je aardappels gaar, giet af, voeg een klontje boter, een scheutje melk en wat zout toe en stamp alles door elkaar. Zelf doe ik er ook nog een snuf nootmuskaat door, omdat ik dat nou eenmaal lekker vind.

Laat de puree koud worden, dan is die wat steviger om te vormen.
Eenmaal koud maak je kleine porties. Ik doe dat met een ijsbolletjes-tang, maar je zou ook kroketjes kunnen maken. Of, en dat is het aller makkelijkst, laat de puree in een rechthoekige vorm afkoelen en snijd het geheel in blokjes.

Het is handig als je tijdens de bereiding vast nadenkt over de hoeveelheid die je per persoon nodig hebt.
Voorbeeld: ik weet dat ik per maaltijd ongeveer 200 gram aardappels eet.
Kook ik nou 2 kilo aardappels (dat zijn dus 10 porties) en ik maak daar puree van en vervolgens bolletjes, dan heb ik ongeveer 30 bolletjes puree. Er van uit gaande dat dit 10 porties zijn, heb ik per maaltijd dus 3 bolletjes nodig per persoon.

Nadat je de puree hebt gevormd in porties laat je ze even los van elkaar bevriezen, bijvoorbeeld op een bord of snijplank, iets dat in je vriezer past.
Daarna pak je een diepvrieszak, en je schrijft daar behalve de naam en de datum ook op ‘3 per persoon’. De bevroren porties kunnen dan in die zak.

Helaas was mijn voorraad puree al op voor ik überhaupt aan deze website begon, dus ik kan geen foto laten zien. Maar ik denk dat je er zo wel een voorstelling van kunt maken.

Wanneer je de puree wilt eten laat je ze eerst ontdooien. Opwarmen kan dan in de magnetron. Heb je geen magnetron? Maak dan de puree zonder het scheutje melk. Bij opwarmen neem je alsnog dat scheutje melk en laat daar de aardappelpuree langzaam in warm worden. Even doorroeren, klaar!

Drogen

Het drogen van aardappels is niet moeilijk, maar er zijn wel een paar dingen waar je op moet letten.

Het belangrijkste is wel, dat aardappels heel snel oxideren. Als je aardappels schilt en ze niet direct in water legt, worden ze bruin en erg onappetijtelijk om te zien. Houd daar dus rekening mee en zorg dat je altijd een bak met water bij de hand hebt als je met aardappels aan de slag gaat.

Om diezelfde reden is het belangrijk dat de aardappels voor het drogen eerst geblancheerd worden. Breng water aan de kook en laat de aardappels (als ze eenmaal gesneden of geraspt zijn) 3 (geraspt) of 4 minuten koken(schijfjes).
Daarna meteen in koud, liefst stromend water laten afkoelen om het kookproces te stoppen.

Weeg je aardappels voor en na het drogen. Op deze manier weet je later nog hoeveel je moet afwegen voor een portie van bijvoorbeeld 200 gram.
Aardappels hebben over het algemeen een verhouding van 1:10.
Dat betekent dat ik voor een portie van 200 gram bij gebruik 20 gram moet afwegen.

Voor het drogen gebruik ik twee manieren: geraspt en in plakjes.
De eerste gebruik ik verreweg het meest, dus daar maak ik grote hoeveelheden van (voor een Gratin, aardappel-omelet, rösti, etc.). De schijfjes gebruik ik op een Tray Bake of in de koekenpan voor gebakken aardappels.

De bak onder mijn rasp is eveneens gevuld met water, om de reden die ik hierboven heb beschreven.

Na het blancheren en afkoelen is het tijd voor de droger. Leg de aardappels zoveel mogelijk naast elkaar en maak vooral geen dubbele laag. Bij de geraspte aardappel hoef je echt niet elk sliertje apart neer te leggen, maar zorg ervoor dat het zoveel mogelijk een enkele laag is.

De droogtijd hangt van allerlei factoren af, maar houd rekening met ongeveer 8 a 10 uur.

Heb je geen droger? Het kan ook in de oven, mits deze op een lage temperatuur ingesteld kan worden (ca 50 graden Celsius).
Gebruik het rooster van je oven met daarop een vel bakpapier. Prik voldoende gaatjes in dat papier. Het scheelt enorm in de droogtijd als de warme lucht er aan alle kanten bij kan komen.
Laat de oven op een kier staan, bijvoorbeeld door er een pollepel tussen te steken. Er gaat veel vocht verdampen en dat moet weg kunnen. Anders zou het terugslaan op de aardappels en dan duurt het proces wel heel erg lang.

Als de aardappels droog zijn moeten ze hard aanvoelen en hoorbaar breken als je dat probeert. Buigen ze mee, dan zijn ze nog niet droog genoeg en moeten ze terug in de oven of in de voedseldroger.

Het gebruik in de keuken
Gedroogde aardappels moeten eerst weer hydrateren (vocht opnemen) voor ze eetbaar zijn. Dit kan in water, maar ook in melk of room, afhankelijk van wat je er van wilt maken. Als je ze in boter of olie wilt bakken, droog ze dan na het wellen even met een stukje keukenrol anders spettert je hele keuken onder.

Kijk even naar de Aardappel Gratin bij de recepten om een voorbeeld te zien van hoe je de geraspte aardappel kunt gebruiken.

Om te bewaren gebruik je een luchtdichte pot. Controleer af en toe of alles nog goed droog aanvoelt en nog goed ruikt. Zelf gebruik ik van die zakjes (vocht-absorberend) die je ook vaak aantreft in gekochte levensmiddelen. Maar dat hoeft niet, zolang je pot maar goed sluit.

Pressure Cannen

Om aardappels te conserveren met de Pressure Canner hoef je ze niet eerst te blancheren of te koken, dat gebeurt tijdens het Pressure Cannen.

Wat wel belangrijk blijft is het water tijdens de voorbereiding. Meteen in het water na het schillen. Na het kleiner snijden wederom in water tot je ze in de potten stopt en daaroverheen weer meteen water! Alles om je aardappels hun mooie blank-gele kleur te laten behouden.

Onderin de pot doe je zout. Een halve theelepel voor kleine potten tot een halve liter, een hele theelepel voor potten die groter zijn tot een liter.

Samengevat: zout in de pot, aardappels erop en meteen water erop tot ongeveer 2 cm onder de rand. Sluit de pot af, hand-vast, niet helemaal op slot!
Hand-vast betekent: draaien tot je weerstand voelt en dan geef je nog 1 draai.
Dit is belangrijk omdat lucht moet kunnen ontsnappen, maar je eten niet!

Zet de potten in de Pressure Canner op het rooster en doe drie liter water in de pan. Gebruik eventueel een stapelrek om meer potten kwijt te kunnen.

De Pressure-canner-tijd voor aardappels is:
bij potten tot een halve liter: 35 minuten
bij potten tot een liter: 40 minuten

Het proces van Pressure Cannen wordt uitgelegd op de pagina met dezelfde naam.

Eenmaal klaar heb je een al op smaak gebracht potje aardappels die bovendien al gaar zijn.
Wanneer je gaat eten giet je het vocht eraf en spoel je ze even af. Dit is handig omdat er veel losse zetmeel in het vocht zit en dat eet niet lekker.
Even opwarmen en klaar!

Tip: Wanneer ik deze aardappels eet, samen met een potje groente (die ik ook zelf heb bereid met de Pressure Canner), doe ik eerst de groente op mijn bord en breng die op smaak. Ik verdeel er ook snippertjes boter overheen. Daarna leg ik de aardappels erbij. Het bord zet ik drie minuten in de magnetron. Ondertussen heb ik een vleesvervanger of een visje gebakken, die leg ik er bij. Het bakvet maak ik nog even aan tot een jus en klaar is mijn maaltijd.
Weinig tijd en weinig afwas!