Tomaten

Het meest veelzijdige vruchtgewas dat ik kan bedenken

InvriezenVoor verzamelen tot aan bereiding
DrogenPlakjes om later in te maken
Schilletjes om poeder te maken
InmakenGedroogde tomaten met olie inmaken
WeckenHele of in stukjes gesneden tomaten om later in een gerecht te gebruiken
Pressure CannenWanneer er niet-zure producten aan zijn toegevoegd voor soep of pizza-/pastasaus

Invriezen

Om tomaten in te vriezen moet je ze eerst goed wassen. Om het gebruik later een stuk eenvoudiger te maken is het handig om nu meteen het kroontje (met stam) eruit te snijden. Wanneer het seizoen daar is zal ik daar wat foto’s of een filmpje van plaatsen.
Hierna vries je ze eerst los in, later verzamel je ze in een diepvrieszak. Ik maak zakken per ras, zodat ik bij bereiding kan kiezen welke soorten ik gebruik. Dit hoeft uiteraard niet, maar zo kan ik bijvoorbeeld kiezen voor alleen de gele en oranje tomaten, om eens een keer wat ander op tafel te zetten. Spaghetti met een gele saus ziet er toch heel anders uit. Bovendien heeft elk tomatenras zo zijn eigen smaak, de een is zoeter dan de ander.

Drogen

Het drogen van tomaten is een manier om tomaten te bewaren zoals dat zonder voedseldroger in Nederland (bijna) nooit kan.
We werkwijze is eenvoudig.
Haal eerst het kroontje met de stam eruit en snijd de tomaten daarna in dunne plakjes (Ongeveer een halve centimeter dik, hoe dunner, hoe korter de droogtijd).
Verdeel ze over de trays van je voedseldroger en bestrooi ze met wat zeezout, peper en oregano. Na een uur of acht zijn de tomaten gedroogd.
Bewaar ze luchtdicht in een schone pot tot je ze verder gaat verwerken. Overigens kunnen ze ook zo, in kleinere stukjes gesneden, al door een salade.

Wanneer je tomaten gepeld hebt (voor een gerecht of voor het wecken), gooi dan die schilletjes niet weg. Leg ze naast elkaar op een droogtray en binnen niet al te lange tijd in de voedseldroger zijn ze droog. Dit gaat veel sneller dan de meeste andere producten.

In een koffiemolen (die ik voor van alles gebruik, maar nooit voor koffie), maak je er dan een fijn poeder van.
Met dat poeder maak je je eigen tomatenpuree door er een klein beetje water aan toe te voegen. Zo hoef je nooit een blikje tomatenpuree aan te breken terwijl je misschien maar een theelepel nodig hebt.
Ook kan je het poeder mengen met bouillonpoeder om van een groentebouillon en tomatenbouillon te maken.
Verder doe ik regelmatig een schepje in de tomatensoep of pastasaus die ik aan het maken ben. Kortom, in alles waar je een fijne tomatensmaak aan wilt toevoegen.

Je zou de plakjes tomaat die ik hierboven beschreven heb ook kunnen gebruiken voor poeder, maar dan zitten wel alle tomatenpitjes daar nog in. Daarom gebruik ik zelf alleen maar de schillen.

in de koffie-molen
even zeven voor de laatste stukjes
gezeefd poeder
klaar

Inmaken

Het inmaken van tomaten is de manier om je eigen potjes (zonder) zon- gedroogde tomaatjes te maken.
Neem een schone pot en leg onderin wat tuinkruiden zoals tijm, basilicum, rozemarijn, oregano… wat je maar lekker vindt.
Daar doe je de gedroogde tomatenplakken op, tot de pot vol is.
Maak je één pot, die direct je koelkast ingaat om binnenkort te gebruiken, dan vul je de pot af met koude olijfolie. Afsluiten en klaar.
Zelf maak ik liever meerdere kleine potjes die ik langer wil bewaren. Daarvoor maak ik de olijfolie warm (max 100 graden) voor ik de potten afvul. Op die manier ontstaat bij het afkoelen een vacuüm waardoor de tomaten langer goed blijven. Voor de zekerheid zou je de potten met de droge ingrediënten even in een oven van zo’n 100 graden kunnen zetten, zodat alles lekker warm is voor de hete olie er op gaat. Dan is de kans op knappend glas een stuk kleiner. Zorg dat je de olie niet te heet maakt, we gaan niet frituren. Als je een voedselthermometer hebt (heel handig!), blijf dan onder de 100 graden.

Nog een tip: vind je die potten van tevoren in de oven een beetje gedoe, dan kan je ze ook, voor je de ingrediënten er in doet, even laten staan met heet water erin. Na vijf minuten giet je ze leeg, droog af en doe er de ingrediënten in zoals hierboven beschreven. De kans dat de potten knappen is net zo groot als dat je kokend water in je theeglas schenkt, dus dat valt wel mee.

gedroogde tomaten
kruiden onderin
olie ver-warmen
klaar

Wecken

Om tomaten te wecken ga ik er nu even vanuit dat je verse tomaten hebt en niet een voorraad uit de diepvries.

De voorbereiding bestaat uit het ontvellen van je tomaten:
Nadat je de tomaten gewassen hebt verwijder je het kroontje, samen met het stammetje waar het kroontje aan vast zit. Dit gaat vrij makkelijk als je met de punt van een scherp mesje een rondje steekt om het kroontje heen, waarbij je de punt van het mes naar het midden laat wijzen. Eenmaal rond trek je aan het kroontje en heb je een soort kegeltje eruit gehaald.
Als ik van de zomer weer tomaten heb dan wil ik dat wel een keer voordoen.
De tomaten die klaar zijn verzamel je in een schaal. Als alle tomaten erin zitten (of als de schaal vol is) dan giet je er kokend water overheen en laat dat een paar minuten staan.
Hierna laten de schilletjes makkelijk los en kan je ze verwijderen.

Wanneer je tomaten uit de vriezer komen, dan is het meeste werk al gedaan. Haal ze een dag van te voren uit de vriezer en laat ze ontdooien in een vergiet met een schaal eronder. Na het ontdooien kan je de schilletjes makkelijk verwijderen.

Hele tomaten
Neem schone potten van een door jou te kiezen formaat en duw hier zoveel mogelijk tomaten in, je mag best goed aandrukken, ze slinken nog tijdens het wecken.
Je kunt zout, peper en basilicum toevoegen als je dat wilt. Ik doe dat niet omdat ik liever naturel producten op de plank heb staan. Maar voel je vrij om te doen wat jij lekker of handig vindt.

Stukjes tomaat
Ga een aantal keer met je staafmixer door de tomaten, maar niet tot het puree is. Een paar keer kort erdoorheen is voldoende om stukjes te krijgen.
(Wil je het netjes, dan kan je natuurlijk ook met een mes mooie blokjes snijden)
Vul de potten met stukjes en sap wat vrijgekomen is. Ook hier geldt: kruiden naar smaak, of niet!

Tomatensaus
Zet de tomaten op in een pan en laat ze koken tot ze helemaal uit elkaar zijn gevallen. Hierna haal je de tomaten door een roerzeef, zodat de pitjes achterblijven. Wederom: wil je er kruiden aan toevoegen, doe dat dan vooral. Vul potten of flessen met je tomatensaus.

NB een roerzeef is een zeef waarin een mal meegedraaid wordt die alles zorgvuldig door de zeef wrijft. Een gewone zeef met een lepel kan ook, maar dat is veel meer werk. Ook hebben de pitjes de nare eigenschap om alle gaatjes in je zeef dicht te stoppen, zodat er op een gegeven moment niks meer door komt.

Je zou de tomatensaus ook kunnen maken van tomaten die niet ontveld zijn. Omdat het uiteindelijk nog door een roerzeef gaat haal je de velletjes er ook tussenuit. Maar die velletjes kan je dan niet meer drogen, omdat daar ook alle pitjes doorheen zitten. Aan jou de keus!

Het uiteindelijke wecken
Wanneer ik een hoeveelheid tomaten heb dan maak ik alle drie bovenstaande soorten geweckte tomaat in één keer. Ze kunnen namelijk allemaal tegelijk geweckt worden en dat scheelt weer een hoop tijd.

Leg een rooster of een doek onderin je pan. Zet alle potjes die je net gevuld hebt er bovenop en vul water aan tot de hoogste pot of fles voor minimaal driekwart onder water staat. Meer water is prima, minder niet!

Leg een deksel op je pan en breng het water aan de kook. Zodra het water kookt zet je de warmtebron lager zodat het tegen de kook aan blijft zitten.

Zet je timer op 30 minuten (vanaf dat het water kookt)

Na de wecktijd zet je de warmtebron uit en laat je het nog even tien minuten rusten. Zo weet je zeker dat de kook er echt af is.
Neem dan met een tang de potten eruit en laat ze op het aanrecht, op een handdoek, rustig afkoelen. Het liefst tot de volgende dag.

De volgende dag controleer je of al je potten vacuüm zijn. Je voorziet ze van naam en datum en ze kunnen je voorraad kast in.

Overigens heet zo’n tang in het Engels een jar-lifter, prachtig woord. In het Nederlands is er niet zo’n mooi woord voor, ik noem het altijd heel onbeleefd mijn pottentang.

Hele tomaten geweckt
stukjes oranje tomaten
tomatensaus

Pressure Cannen

Wanneer je iets toevoegt aan je tomaten zoals ui, paprika, champignons of vlees (-vervangers), dan daalt de zuurtegraad van de totale inhoud van de pot. Daarom kan je dan niet meer wecken, maar alleen pressure-cannen.

Voor een pastasaus is het ook niet gewenst om het product alsnog tien minuten te koken als je het gaat gebruiken, omdat het product al kant en klaar is.

Voor een pastasaus is gebruik je tomatensaus zoals hierboven beschreven, maar die hoef je dan niet eerst te wecken.
Ik bak in een koekenpan de andere ingrediënten die ik in een pastasaus wil hebben en breng het op smaak met Italiaanse kruiden, peper en zout. Het hoeft niet door en door gaar te zijn, als de dingen die kunnen slinken maar vast geslonken zijn, anders gebeurt dat tijdens het pressure-cannen en dan heb je halflege potten.

Vul je potjes voor de helft met je gebakken groente-vleesmengsel. Vul de potten af met de tomatensaus. Je kan ook de verhouding aanpassen aan wat jij lekker vindt, dus meer of minder van het groente-vleesmengsel.

Het proces van het pressure-cannen staat op de pagina die daarover gaat.
Op deze pagina wil ik volstaan met de tijd die geldt voor het pressure-cannen van pastasaus:

60 minuten voor potten van een halve liter of kleiner
70 minuten voor potten tot een liter inhoud

Pastasaus in kleine 1-persoons porties

Reacties lees ik graag. Een compliment, een vraag of een verzoek, laat maar weten!